Chi tiết về vận hành và bảo trì tháp giải nhiệt bạn nên biết
Tháp giải nhiệt (Cooling Tower) là thiết bị tản nhiệt bằng cách sử dụng nước như một chất làm mát để thải nhiệt độ trong hệ thống ra khí quyển. Vì thế, tháp có vai trò quan trọng trong việc làm mát nước công nghiệp và được ứng dụng nhiều trong các lĩnh vực như điện lạnh, sản xuất nhựa, gia công nhôm. Việc thường xuyên bảo dưỡng tháp giải nhiệt sẽ giúp thiết bị hoạt động an toàn, hiệu quả, duy trì tuổi thọ và tiết kiệm ngân sách sửa chữa khi hư hỏng.
Tháp giải nhiệt hoạt động liên tục trong môi trường ẩm, nhiều bụi và nhiều vi sinh vật nên rất dễ đóng cặn, ăn mòn và rong rêu. Nếu vận hành sai cách hoặc bỏ qua bảo trì, hiệu suất làm mát giảm nhanh, điện năng tiêu thụ tăng, thiết bị hư hỏng sớm và chi phí sửa chữa cao. Bài viết này hướng dẫn chi tiết cách vận hành, lịch bảo trì, xử lý nước, các sự cố thường gặp và những lưu ý an toàn để tháp luôn hoạt động ổn định, bền bỉ.

Tháp làm mát nước Thuận Tiến Phát trong ngành công nghiệp
Tìm hiểu những chỉ số cần nắm khi vận hành tháp giải nhiệt
Trước khi đi vào quy trình, người vận hành cần hiểu một số khái niệm cơ bản để đánh giá tháp có đang làm việc tốt hay không:
• Nhiệt độ nước vào tháp (nước nóng) và nhiệt độ nước ra khỏi tháp (nước nguội): hiệu số giữa hai giá trị này gọi là Range. Range phản ánh lượng nhiệt tháp đang thải ra.
• Approach: chênh lệch giữa nhiệt độ nước nguội và nhiệt độ bầu ướt của không khí môi trường. Approach càng nhỏ thì tháp càng hiệu quả. Nếu approach tăng dần theo thời gian trong cùng điều kiện thời tiết và tải, đó là dấu hiệu tháp đang bị bẩn, tắc nghẽn hoặc thiếu gió.
• Lưu lượng nước tuần hoàn: quá thấp làm giảm khả năng thải nhiệt của hệ thống, quá cao có thể gây tràn nước, bắn nước ra ngoài.
• Dòng điện động cơ quạt và bơm: dùng để phát hiện sớm quá tải, lệch pha hoặc hỏng ổ trục.
• Độ rung, tiếng ồn bất thường: thường là dấu hiệu đầu tiên của lệch trục, lỏng bu lông, hỏng ổ bi hoặc mất cân bằng cánh quạt.
Lưu ý: nên ghi chép các thông số này vào nhật ký vận hành hằng ngày. Khi có số liệu so sánh theo thời gian, bạn sẽ phát hiện bất thường sớm hơn rất nhiều so với việc chỉ chờ thiết bị báo lỗi.

Kiểm tra trước khi vận hành lần đầu hoặc sau thời gian dài ngừng máy
Trước khi khởi động tháp, cần thực hiện đầy đủ các bước kiểm tra sau:
• Vệ sinh sạch bể chứa, lưới lọc, rác, lá cây và vật lạ trong tháp. Cặn bẩn rơi vào hệ thống sẽ làm tắc vòi phun và bơm.
• Kiểm tra toàn bộ bu lông, ốc vít, giá đỡ, khung thép và vỏ tháp, siết lại nếu có dấu hiệu lỏng.
• Kiểm tra cánh quạt: các cánh phải đồng đều, không nứt, không biến dạng; góc đặt cánh đúng thiết kế; quạt quay nhẹ nhàng bằng tay, không bị cọ vào chụp quạt.
• Kiểm tra dầu trong hộp giảm tốc: đúng loại, đúng mức, không có dấu hiệu lẫn nước hoặc đổi màu.
• Kiểm tra dây curoa (nếu có): độ căng, độ thẳng hàng của puly, tình trạng mòn nứt.
• Kiểm tra phao cấp nước, van cấp bù, van xả đáy và hệ thống ống: không rò rỉ, đóng mở trơn tru.
• Kiểm tra điện: dây nguồn, tiếp địa, aptomat, rơ le nhiệt và điện trở cách điện của động cơ, đặc biệt nếu động cơ đã ngừng lâu ngày.
• Cho nước vào bể đến mức quy định, chạy bơm tuần hoàn trước, kiểm tra nước phân phối đều qua các vòi phun rồi mới khởi động quạt.
• Chạy thử quạt, kiểm tra chiều quay có đúng chiều hút gió hay không, nghe tiếng động cơ và quan sát độ rung.

Quy trình vận hành tháp giải nhiệt hằng ngày
Trong quá trình tháp hoạt động, người vận hành cần chú ý những việc sau:
• Mực nước trong bể: duy trì mực nước ổn định theo vạch quy định. Mực nước quá thấp làm bơm hút khí, gây rung và xâm thực; quá cao có thể gây tràn.
• Quan sát dòng nước phân phối: nước phải trải đều trên toàn bộ bề mặt fill. Nếu có vùng khô hoặc nước chảy tập trung, nghĩa là vòi phun hoặc máng phân phối bị tắc.
• Theo dõi các bộ phận đang chạy: nghe tiếng quạt, hộp giảm tốc, động cơ; kiểm tra nhiệt độ vỏ động cơ và ổ trục bằng tay hoặc súng đo nhiệt.
• Kiểm tra nước tràn, nước văng ra ngoài: nước bắn quá nhiều thường do lưu lượng quá lớn, tấm tách nước hỏng hoặc gió thổi ngang.
• Kiểm tra nhiệt độ nước vào và ra: so với thông số thiết kế để biết tháp còn đạt hiệu suất hay không.
• Điều chỉnh quạt theo tải: nếu hệ thống có biến tần hoặc nhiều quạt, nên điều chỉnh tốc độ hoặc số quạt chạy theo nhiệt độ nước. Cách này giúp tiết kiệm điện và giảm hao hụt nước đáng kể.
• Ghi nhật ký vận hành đầy đủ để làm căn cứ bảo trì về sau.

Lịch bảo trì tháp giải nhiệt khuyến nghị
Nếu như doanh nghiệp của bạn có tháp hoạt động liên tục. Tần suất cụ thể cần điều chỉnh theo điều kiện môi trường, chất lượng nước và hướng dẫn của nhà sản xuất.
Hằng ngày
• Kiểm tra mực nước, phao cấp nước, dòng nước phân phối.
• Nghe tiếng động cơ, quạt, hộp giảm tốc; ghi nhật ký nhiệt độ nước vào, nước ra.
• Loại bỏ rác, lá cây, vật nổi trên bề mặt bể.
Hằng tuần
• Vệ sinh lưới lọc, rọ bơm, bề mặt bể chứa.
• Kiểm tra độ pH, độ dẫn điện và lượng hóa chất còn lại.
• Kiểm tra dây curoa, các điểm rò rỉ nước, độ rung bất thường.
Hằng tháng
• Với tháp chạy khoảng 12 giờ mỗi ngày, nên kiểm tra ổ trục và hộp giảm tốc mỗi tháng, bổ sung dầu hoặc mỡ bôi trơn nếu thiếu.
• Kiểm tra độ căng dây curoa: đai quá chặt sẽ làm hỏng ổ trục, đai quá lỏng sẽ bị trượt, nóng lên và nhanh mòn. Dây curoa mới thường giãn sau khoảng 7 đến 10 ngày chạy đầu tiên nên cần điều chỉnh lại, về sau kiểm tra định kỳ.
• Kiểm tra bu lông, giá đỡ quạt, cánh quạt và chụp quạt.
• Kiểm tra vòi phun, máng phân phối nước; thông tắc nếu cần.
• Nếu tháp đang ngừng hoạt động, vẫn nên cho động cơ chạy ít nhất 1 giờ mỗi tháng để tránh đọng ẩm trong cuộn dây.
Hằng quý
• Kiểm tra dầu hộp giảm tốc: mức dầu, màu sắc, tạp chất; thay dầu nếu cần.
• Kiểm tra tình trạng fill (tấm tản nhiệt): cặn bám, rêu, biến dạng, rách.
• Kiểm tra tấm tách nước (drift eliminator) và lưới chắn gió.
• Đo điện trở cách điện động cơ và kiểm tra các mối nối điện.
Hằng năm hoặc 6 tháng một lần
• Xả toàn bộ nước, vệ sinh sạch bể chứa, tẩy cặn và diệt khuẩn toàn hệ thống.
• Thay dầu hộp giảm tốc theo khuyến cáo nhà sản xuất (thường sau một số giờ chạy nhất định).
• Kiểm tra, cân chỉnh trục quạt, hộp giảm tốc, động cơ; thay ổ bi, dây curoa nếu mòn.
• Kiểm tra lớp sơn, mạ chống gỉ của khung thép, bu lông; xử lý các điểm ăn mòn.
• Đánh giá tổng thể hiệu suất tháp, so sánh approach và range với thông số thiết kế.
Những điều cần lưu ý về an toàn khi bảo trì tháp giải nhiệt
Trong quá trình vận hành, bảo trì tháp giải nhiệt cần tuân thủ một số điều sau đây:
• Luôn ngắt nguồn điện, khóa và treo biển cảnh báo trước khi làm việc gần quạt, hộp giảm tốc hoặc bên trong tháp.
• Người làm việc trên cao phải đeo dây an toàn, đi giày chống trượt và sử dụng thang, sàn thao tác đạt chuẩn.
• Khi pha, sử dụng hóa chất xử lý nước, cần đeo găng tay, kính bảo hộ, khẩu trang và tuân thủ hướng dẫn của nhà sản xuất hóa chất.
• Không đứng hoặc đặt dụng cụ lên fill, tấm tách nước vì có thể gây hư hỏng và té ngã.
• Hạn chế tiếp xúc trực tiếp với hơi nước, sương mù từ tháp khi đang xử lý hóa chất hoặc vệ sinh hệ thống.
• Chỉ giao cho nhân sự đã được đào tạo thực hiện các công việc điện, cơ khí và vệ sinh hệ thống.
Kết luận
Vận hành và bảo trì tháp giải nhiệt không chỉ là việc kiểm tra thiết bị cơ khí mà còn bao gồm quản lý chất lượng nước, theo dõi thông số làm việc và tuân thủ lịch bảo dưỡng. Chỉ cần thực hiện đều đặn các công việc từ hằng ngày đến hằng năm như trên, bạn sẽ giữ cho tháp hoạt động an toàn, hiệu quả, tiết kiệm chi phí và hạn chế tối đa sự cố.
Công ty TNHH Kỹ Thuật IMS Việt Nam là nhà thầu cơ điện chuyên thi công, lắp đặt và bảo trì tháp giải nhiệt trên toàn quốc, với nhiều năm kinh nghiệm qua các công trình lớn nhỏ và dịch vụ hậu mãi được khách hàng đánh giá cao. Nếu bạn cần tư vấn về thiết kế, lắp đặt, sử dụng hoặc bảo trì tháp giải nhiệt công nghiệp, hãy liên hệ hotline 0978 161 116 để được nhân viên IMS Việt Nam hỗ trợ tư vấn miễn phí.
CÔNG TY TNHH KỸ THUẬT IMS VIỆT NAM
- Địa chỉ: Số nhà A41, Khu A1, KĐTM Đại Kim, Định Công, Hoàng Mai, Hà Nội
- Điện thoại: 02438398978 / Hotline: 0978161116
- Email: imsvietnam2010@gmail.com
- Website: imsvietnam.ac.vn
***Bài viết liên quan:
- Nhiệt độ và lưu lượng nước ảnh hưởng như thế nào khi chọn mua tháp giải nhiệt
- Nguyên nhân và giải pháp khắc phục các vấn đề của tháp giải nhiệt
- Hướng dẫn bảo trì bộ giảm tốc động cơ tháp giải nhiệt
- Những điều cần chú ý khi lắp đặt tháp giải nhiệt
- Lắp đặt hệ thống tháp giải nhiệt vuông cho nhà máy khu công nghiệp









